Deel dit artikel

geweld ging pas een kleine eeuw geleden voorzichtig het voorwerp uitmaken van intellectuele beschouwingen. vandaag is dat wel even anders. vanuit allerlei perspectieven wordt er onderzoek naar gevoerd, soms op basis van materiaal uit heel verschillende disciplines en met ogenschijnlijk verrassende resultaten. daarbij lijkt het van belang om duidelijk te definiëren wat precies onder ‘geweld’ begrepen moet worden – voor zover dat mogelijk is.

De essentie van geweld

Lode Lauwaert

Hoewel heel wat denkers doorheen de geschiedenis hebben geschreven over haat, woede, agressie, wrok en dergelijke meer, werd het thema ‘geweld’ lange tijd een beetje stiefmoederlijk behandeld. Het is pas sinds het tweede decennium van de vorige eeuw dat intellectuelen zoals Walter Benjamin en Sigmund Freud omstandig over geweld zijn beginnen nadenken en schrijven. Vandaag zijn er bijzonder veel academische disciplines waarin geweld een belangrijk onderzoekstopic geworden is. Sociologen, filosofen, antropologen, historici, psychologen, en anderen publiceren er zelfs over in tijdschriften die uitsluitend aan het thema zijn gewijd, en organiseren jaarlijks wereldwijd tal van workshops en conferenties met geweld als centraal thema.

Tot de steeds verder uitdijende rij van publicaties over geweld behoort ook Virtuous Violence van Alan Page Fiske en Tage Shakto Rai, een studie die in 2014 werd uitgegeven door Cambridge University Press en waarvoor Steven Pinker, auteur van onder meer Ons betere Ik en Verlichting Nu (zie Karakter nr. 64), een voorwoord schreef. In hun studie nemen de auteurs een hoogst origineel standpunt in, in de zin dat ze geweld benaderen vanuit het perspectief van de dader. Meer in het bijzonder zoomen ze in op de beweegredenen van de dader, en concluderen ze dat wie geweld uitoefent vaak moreel wenselijke motieven heeft, ondanks het feit dat de gewelddaad zelf doorgaans onwenselijk is. Dat besluit nuanceert niet enkel het beeld van de geweldenaar, maar is ook relevant voor beleidsmakers, therapeuten, rechters en anderen.

Het vervolg van dit artikel lees je in de papieren versie van Karakter 65.
De volledige tekst verschijnt later online.
Deel dit artikel
Gerelateerde artikelen