Deel dit artikel

het engels stond altijd al te boek als een west-germaanse taal, nauw verwant aan het fries, het nederlands en het duits. maar waarop is die indeling eigenlijk gebaseerd? en is ze wel terecht? taalkundig onderzoek stelt al langer vragen bij al te eenzijdige indelingen in taalfamilies. maar misschien zijn ook sommige sensationele nieuwe claims overroepen. is het bijvoorbeeld aannemelijk dat het engels rechtstreeks zou afstammen van de taal van scandinavische inwijkelingen?

Engels, de taal van de Vikings?

Hendrik de Smet

Op de vraag waar het Engels vandaan komt, heeft lang een tamelijk klaar en eenduidig antwoord bestaan. Het is dan ook niet te verwonderen dat Joseph Embley Emonds en Jan Terje Faarlund recent opschudding veroorzaakten, toen ze in hun boek English: The Language of the Vikings plots een heel andere oorsprong voor het Engels naar voren schoven. Om te begrijpen waar het allemaal om gaat, moeten we terug naar het zogenaamde stamboommodel. Dit ontstond in de negentiende eeuw en geldt nog altijd als een grote wetenschappelijke doorbraak. Het beschreef in eerste instantie de historische verwantschapsrelaties tussen allerlei Europese en Aziatische talen, de zogenoemde Indo-Europese talenfamilie. Later werd het model – en zijn onderliggende logica – ook met succes toegepast om andere taalfamilies te beschrijven.

Volgens het stamboommodel heeft het Engels zich ontwikkeld uit de dialecten van de Germaanse stammen die tussen de vijfde en de zevende eeuw vanaf de Deense, Duitse en Nederlandse kusten het Kanaal overstaken. Daarmee staat in de Indo-Europese familiestamboom het Engels zusterlijk naast het Fries, Nederlands, Afrikaans en Duits. Die talen vormen de West-Germaanse groep. De Noord-Germaanse groep, waartoe onder andere het Zweeds, Deens, Noors en IJslands behoren, is wat minder nauw verwant, en nog verder af staan andere Indo-Europese taalgroepen, zoals de Romaanse talen (het Frans, Spaans of Italiaans) of de Keltische talen (zoals het Iers).

Als twee groepen sprekers van eenzelfde taal het contact met elkaar verliezen, dan gaan zich in de twee gemeenschappen ook andere veranderingen voordoen

Het vervolg van deze tekst lees je in de papieren versie van Karakter 62. De volledige versie verschijnt later online.
Deel dit artikel
Gerelateerde artikelen