Deel dit artikel

iedereen kent de rorschachtest wel, waarbij een psycholoog een reeks van tien inktvlekken voorlegt aan een proefpersoon met de vraag wat die hierin ziet. het antwoord zou inzicht geven in de mentale gezondheid van die persoon. de test was vooral halverwege de twintigste eeuw erg populair onder psychologen, maar de inktvlekken hebben ook een centrale rol ingenomen in de populaire cultuur. het gangbare beeld van de test komt echter niet overeen met de oorspronkelijke idee erachter.

Iconische inktvlekken. De eeuwlange fascinatie voor de Rorschachtest

Saskia Bultman

De Rorschach-inktvlekkentest, waarbij een psycholoog een proefpersoon een reeks van tien inktvlekken toont met de vraag ‘Wat zou dit kunnen zijn?’, is een van de meest bekende tests uit de westerse psychologie. De test was vooral halverwege de twintigste eeuw uitermate populair onder psychologen, maar de inktvlekken hebben ook een centrale rol ingenomen in de populaire cultuur. De intussen zeer herkenbare inktvlekken hebben al gefigureerd in een veelheid aan culturele uitingen, waaronder kunstwerken van Andy Warhol, reclamecampagnes en de bekende graphic novel-serie Watchmen van Alan Moore. Ook nu nog, bijna honderd jaar na de publicatie van Hermann Rorschachs Psychodiagnostik (1921), waarin de testmethode voor het eerst werd uiteengezet, duiken verwijzingen naar de inktvlekken op allerlei plekken op, zoals in online persoonlijkheidstests, de videoclip van de hit ‘Crazy’ van Gnarls Barkley en in 2016 een anti-Trumpcampagnefilmpje van Hillary Clinton.

Het zien van vlinders in de inktvlekkaarten zou wijzen op een gezonde mentale toestand, terwijl meer verontrustende beelden, zoals bloedige messen of geslachtsdelen, zouden duiden op psychopathie of perversiteit

Het vervolg van deze tekst lees je in de papieren versie van Karakter 61. De volledige bijdrage verschijnt later online.

Saskia Bultman is genderhistorica en docent Algemene Cultuurwetenschappen aan de Radboud Universiteit Nijmegen. In 2016 is zij gepromoveerd op Constructing a Female Delinquent Self, een onderzoek naar assessment en identiteitsconstructie onder pupillen in het Rijksopvoedingsgesticht voor meisjes tussen 1905 en 1975. Hiervoor onderzocht zij onder meer het gebruik van de Rorschachtest bij delinquente meisjes.

Deel dit artikel
Gerelateerde artikelen