Deel dit artikel

socialistische of communistische activisten willen een bijdrage leveren aan de totstandkoming van een andere, betere maatschappij, maar beseffen dat ze die nooit zullen meemaken. een historisch narratief is nodig om hun engagement zin te geven. na de val van de muur in 1989 lijkt het socialistische of communistische toekomstperspectief te zijn weggevallen. in left-wing melancholia tracht enzo traverso in het reine te komen met de melancholie die het resultaat is van de mislukking van het linkse project in de twintigste eeuw.

Linkse melancholie. Enzo Traverso over een wereld zonder utopische horizon

Matthias Lievens

Politiek engagement veronderstelt een vorm van zingeving. Aan de linkerzijde spelen tijd en geschiedenis in die zingeving een cruciale rol. Het is precies door een engagement te situeren binnen een historisch narratief dat het betekenis krijgt: mijn activiteit, hoe beperkt en bescheiden ook, draagt bij aan een grotere verandering die zich in de geschiedenis zal voltrekken. Hoe groter de ambitie is om radicale verandering teweeg te brengen, hoe groter de nood aan een betekenisgevend verhaal. Zo’n narratief geeft een kader om met een spanning om te gaan die de typische socialistische of communistische activist of militant in zijn engagement ervaart: hij wil een bijdrage leveren aan de totstandkoming van een andere maatschappij, maar beseft dat hij die maatschappij zelf nooit zal meemaken. De zogenaamde ‘burgerlijke’ revolutie, die het feodalisme afschafte, de kapitalistische economie en de nationale staat creëerde en de moderne cultuur grondvestte, voltrok zich over meerdere eeuwen. De omwentelingen die nodig zijn voor de creatie van een postkapitalistische beschaving zullen zich wellicht uitstrekken over een gelijkaardige tijdsspanne, zo veronderstellen vele marxisten. De geschiedenis draagt altijd een zekere tragiek in zich: een militant doet offers waarvan hij zelf de vruchten nooit helemaal kan plukken.

Het vervolg van dit artikel lees je in de papieren versie van Karakter 63. De volledige tekst verschijnt later online.
Deel dit artikel
Gerelateerde artikelen