Deel dit artikel

het gebruik om muziek te spelen van overleden componisten is een relatief jong historisch fenomeen. het vond eigenlijk pas ingang in de negentiende eeuw en werd daarna steeds gebruikelijker. lange tijd werden er weinig vragen gesteld over de manier van uitvoeren, maar daar kwam in de jaren 70 van de vorige eeuw verandering in. een nieuwe generatie uitvoerders, waaronder heel wat belgen, ging op zoek naar de bronnen van de oude muziek en probeerde te reconstrueren hoe die in haar eigen tijd geklonken moet hebben. de queeste naar ‘authenticiteit’ was daarmee begonnen. maar wat wordt er eigenlijk onder authenticiteit begrepen, en met welke argumenten kan je haar claimen?

Zoeken naar waarheid. Muziek en authentieke uitvoeringspraktijk

Anton Froeyman

Berlijn, 11 maart 1829. Een duizendtal mensen verzamelt zich ongeduldig voor de Singakademie. Onder hen het grootste deel van de Berlijnse beau monde: de dichter Heinrich Heine, de filosoof Wilhelm Friedrich Hegel, de theoloog Friedrich Schleiermacher en de historicus Johan Gustav Droysen. Ook de wereldreiziger en natuurwetenschapper Alexander von Humboldt, generaal Joseph von Radowitz en een groot gedeelte van de Pruisische koninklijke familie zijn van de partij. Er staat dan ook iets bijzonders te gebeuren: deze avond zal de piepjonge en beloftevolle componist en dirigent Felix Mendelssohn een uitvoering verzorgen van de Mattheüspassie van Johann Sebastian Bach, de allereerste sinds Bachs dood in 1750. Het concept is zonder meer revolutionair: nog maar zelden was iemand op het idee gekomen om muziek van een overleden componist te spelen voor een groot publiek.

Mendelssohns uitvoering van de Mattheüspassie was het startschot voor een nieuw fenomeen in de muziekgeschiedenis: het regelmatig uitvoeren van muziek van componisten uit het verleden. Doorheen de negentiende eeuw werd de ene na de andere overleden componist herontdekt. Na Bach volgden Palestrina, Händel, Mozart en vele anderen, tot er uiteindelijk een canon van componisten ontstond die ook vandaag de dag nog alomtegenwoordig is.

Het vervolg van dit artikel lees je in de papieren versie van Karakter 65.
De volledige tekst verschijnt later online.
Deel dit artikel
Gerelateerde artikelen