Deel dit artikel

cellen uit verschillende weefsels communiceren op allerlei manieren met elkaar, en dat geldt net zo goed voor cellen binnen eenzelfde weefsel. recent is gebleken dat die communicatie ook gebeurt aan de hand van de secretie van blaasjes. er gebeurt steeds meer onderzoek naar hoe cellen elkaar precies ‘blaasjes wijsmaken’. de mogelijke implicaties voor diagnose en behandeling, in diverse medische domeinen, lijken dan ook aanzienlijk.

Communicatie van cel tot cel via extracellulaire vesikels: Boodschappen in een geadresseerde omslag

Guido David en Pascale Zimmermann

Een organisme dat uit meer dan één cel bestaat, moet niet alleen met de omgeving maar ook intern communiceren. Dat is noodzakelijk om taakafspraken en samenwerking mogelijk te maken tussen verschillende cellen binnen één weefsel en zelfs tussen cellen in verschillende weefsels. Die communicatie gebeurt op vele manieren. Veelal verloopt ze via klassieke ligand-receptorinteracties, waarbij de ene cel een ‘ligand’ vrijzet, die bindt aan een receptor op een andere cel. Vaak zijn die liganden gesecreteerde eiwitten zoals hormonen, die dan op afstand het gedrag, de groei en de functies van andere cellen aansturen. Zo kan bijvoorbeeld een geslachtshormoon, afgescheiden door een eierstok, de groei en functie van een borstkliercel op afstand beïnvloeden. Soms, zoals in het geval van de ‘Notch’-receptoren, die heel belangrijk zijn voor het ontstaan van diversiteit binnen celpopulaties, is de ligand een membraaneiwit. Zowel ligand als receptor zitten dan vast in de membraan van cellen en er moet dus nauw cel-tot-celcontact worden gemaakt tussen de cel met de ligand en de cel met de receptor om te kunnen communiceren. Recent is gebleken dat cellen ook communiceren via de secretie van blaasjes. De inhoud van die blaasjes of vesikels weerspiegelt min of meer de staat van de ‘afzender’ en de processen die zich hierin afspelen. Op hun beurt kunnen de blaasjes en hun inhoud ontvangende cellen soms diep beïnvloeden. Onderzoek naar hoe cellen ‘elkaar blaasjes wijsmaken’ is momenteel modieus, zo niet mainstream. De mogelijke implicaties voor diagnose en behandeling lijken dan ook verreikend in verschillende medische domeinen zoals kanker en regeneratieve geneeskunde.

Het vervolg van dit artikel lees je in de papieren versie van Karakter 65.
De volledige tekst verschijnt later online.
Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen