Deel dit artikel

be is, na het lidwoord the, het vaakst gebruikte woord in het engels. het eenvoudig klinkende werkwoord kan tientallen verschillende functies vervullen, die sterk afhangen van de context en constructie waarbinnen het gebruikt wordt. bovendien blijkt de vervoeging van be gegroeid te zijn uit heel verschillende woorden, elk met hun eigen betekenis, waarvan telkens een paar vormen bewaard zijn gebleven. vandaar het verschil tussen beamis en was.

Be: geen has-been en ook geen wannabe

Hubert Cuyckens en Peter Petré

Wat voor woorden schieten er door jouw hoofd als je gevraagd wordt naar het meest bijzondere woord uit onze taal? Goesting? Liefde? Of misschien eerder desalniettemin, koortsmeetsysteemstrook, of moordstrookje. Stuk voor stuk eindigden deze woorden aan de top van een lijstje van bijzondere woorden, hetzij als mooiste woord, langste palindroom, of woord van het jaar 2018.

Waar je waarschijnlijk niet aan zou denken, is aan het werkwoord zijn, zoals in Dat waren inderdaad allemaal opmerkelijke woorden, of in Nu ben ik toch benieuwd of Dat is toch wel straf. Toch is zijn een erg succesvol woord dat zeker een plek verdient bovenaan elk lijstje van illustere woorden. Zo is er geen enkel ander woord dat zoveel verschillende vormen kan aannemen. Bovendien duikt het woord ook om de haverklap op, en lijkt het onmisbaar in onze communicatie. Hetzelfde geldt voor be, de Engelse tegenhanger van zijn. Be is zelfs zo bijzonder bevonden dat de Britse taalwetenschapper David Crystal – bekend om zijn wetenschappelijk populariserende studies over taalkunde in het algemeen en het Engels in het bijzonder en tevens de expert achter de authentieke Shakespeare-uitvoeringen – er een boekje aan wijdde. Daar zijn goede redenen voor. Na het lidwoord the is be met al zijn vormen het meest gebruikte Engelse woord. Ook de verscheidenheid in functies is opmerkelijk. De gezaghebbende Oxford English Dictionary onderscheidt niet minder dan 21 hoofdfuncties, naast vele kleinere. David Crystals boekje is vooral een verkenning van deze lexicografische schatkist, een luchtige bespreking van een selectie van opgesomde betekenissen en hun geschiedenis. Zo leren we bijvoorbeeld een en ander over het zelfstandig gebruikte, existentiële be (‘bestaan’), met als meest iconische voorbeeld Shakespeares To be or not to be…, of over het meer recente wannabe, dat erg courant werd door de gelijknamige tophit van de Spice Girls in 1996. We vernemen ook dat de zinsnede as was eerst typisch werd gebruikt voor overlijdensberichten, en later veralgemeend werd naar andere overgangen in het leven, zoals wanneer Jane Austen schrijft Miss Steele as was om aan te geven dat Lucy Steele getrouwd is en nu Lucy Ferrars is geworden.

Het vervolg van dit artikel lees je in de papieren versie van Karakter 65.
De volledige tekst verschijnt later online.
Deel dit artikel
Gerelateerde artikelen