Deel dit artikel

wanneer het gaat over ongeoorloofd politiegeweld, denkt men vaak in de eerste plaats aan uitwassen in de verenigde staten, een zogenaamd geval apart door de wijde verspreiding van vuurwapens en een lange geschiedenis van racisme. het probleem bestaat echter overal ter wereld, ook in belgië. de precieze omvang ervan is moeilijk te bepalen, maar wat we wel weten, is dat er bij politiewerk heel wat risicofactoren horen die tot niet-legitiem geweld kunnen leiden. onderzoek, ook naar ‘gewone’ criminaliteit, helpt ons te begrijpen waarom, hoe en onder welke omstandigheden dat gebeurt.

Op zoek naar verklaringen voor niet-legitiem politiegeweld

Jeroen Maesschalck

Dat het een probleem is wanneer de politie niet-legitiem geweld gebruikt, hoeft geen betoog. Het schaadt niet alleen de slachtoffers van dat geweld, maar heeft ook een veel bredere impact. Immers, als zij die verantwoordelijk zijn voor het naleven van de wet deze zelf niet respecteren, dan bedreigt dat niet enkel het vertrouwen in de politie, maar ook het vertrouwen in de rechtstaat in zijn geheel. In zijn recente boek Criminology Explains Police Violence geeft de Amerikaanse professor Philip Matthew Stinson een rijk maar vooral deprimerend overzicht van de vele manieren waarop politiemensen in de VS over de schreef gaan. Zo presenteert hij uitgebreide beschrijvingen van extreme casussen waarbij politiemannen hun machtspositie misbruiken om prostituees en andere mensen in een kwetsbare positie aan te randen. Hij verwijst natuurlijk ook naar de vele gevallen van excessief politiegeweld in de VS. De twee bekendste daarvan zijn het in mekaar slaan van Rodney King in Los Angeles in 1991 en de moord op George Floyd in Minneapolis in 2020, die beide tot een grote protestbeweging hebben geleid.

De VS zijn op dit vlak natuurlijk een specifieke case, onder meer door de wijde verspreiding van vuurwapens en een lange geschiedenis van geïnstitutionaliseerd racisme tegen Afro-Amerikanen. Maar dat wil zeker niet zeggen dat het probleem bij ons niet zou bestaan. Integendeel, een blik op rapporten van het Comité P en op het beperkte wetenschappelijke onderzoek toont dat politieambtenaren ook hier soms zwaar over de schreef gaan. Zelfs als we ons beperken tot gevallen die al tot een veroordeling van een politieambtenaar hebben geleid, is het niet moeilijk om voorbeelden te vinden. De dood van Jonathan Jacob na de interventie van het bijzonder bijstandsteam van de lokale politie in een politiecel, de bedreiging en afpersing van mensen zonder papieren door lokale politieambtenaren en de dood van de tweejarige Mawda Shawri door een politiekogel afgevuurd tijdens een achtervolging zijn slechts enkele voorbeelden. Ook over bijvoorbeeld het optreden van de politie tijdens betogingen circuleren er geregeld verontrustende beelden.

Het vervolg van dit artikel lees je in de papieren versie van Karakter 77. De volledige tekst verschijnt later online.

Deel dit artikel
Gerelateerde artikelen