Deel dit artikel

volgens econome kate raworth heeft de wereld nood aan een alternatieve economische aanpak, zeker wanneer het gaat over duurzame ontwikkeling. het evenwicht tussen groei en duurzaamheid neemt bij haar de vorm aan van een donut, waarbij de ring de duurzame zone vertegenwoordigt, het gat een tekort aan pakweg voedsel of gas, en alles buiten de ring een teveel. raworth ziet tal van noodzakelijke bijsturingen om de economie op een duurzaam pad te zetten en spaart de kritiek op traditionele economische redeneringen niet. hoe bepalen we echter wat er nog kan, en als we weten welk beleid nodig is om tot ecologische en sociale duurzaamheid te komen, wat houdt ons dan tegen om het goed te doen? misschien ligt het probleem niet echt bij de economische wetenschap op zich.

Doughnut economics: wat kunnen we ermee aan?

Stef Proost

Kate Raworth, eredoctor van de KU Leuven in 2021, stelt in haar boek Doughnut Economics een alternatieve economische synthese voor van het duurzame ontwikkelingsvraagstuk. Er is, volgens Raworth, nood aan een sociaal levensminimum en een ecologisch maximum in verschillende probleemdimensies, zoals klimaat, luchtverontreiniging, drinkwater, voedselvoorziening en andere basisbehoeften. Het beeld van de donut drukt hierbij de zone uit waarbinnen dat evenwicht tussen groei en duurzaamheid mogelijk is: de duurzame zone komt overeen met de ring van de donut, waarbij de verschillende minimum- en maximumdimensies overeenkomen met de verschillende windrichtingen. Binnen de donutring is er te weinig, buiten de donutring is er te veel voedsel, klimaatgas enz. Economen hebben iets met eenvoudige figuren: zo worden het economische flowdiagram (input van arbeid levert productie, dat zorgt voor inkomen, dat zorgt voor consumptie en zo verder) en de basisvraag-en-aanbodfiguur met succes gebruikt om complexe problemen bevattelijk voor te stellen. Een immens probleem zoals dat van de duurzame ontwikkeling vatten in een simpel beeld is een heuse krachttoer. Het heeft Raworth grote oplages en lof in de economische pers opgeleverd.

Doughnut Economics is vooral gericht op het oplijsten van alle beperkingen en fouten in traditionele economische redeneringen en wijst op zeven noodzakelijke bijsturingen om de economie op een duurzaam pad te zetten. Zo moeten we de donut kiezen als macro-economisch globaal objectief in plaats van het bruto nationaal product (bnp). Het bnp is een boekhoudkundige macro-economische techniek die de som maakt van alle goederen en diensten die geproduceerd zijn in een land, waarbij alles wordt gerekend aan marktprijzen. Het is een erg onvolledige maatstaf van welvaart omdat onder meer de vrijwillige bijdragen (zonder markttransactie, zoals huishoudelijk werk) niet worden geteld en de milieuschade niet mee in rekening wordt gebracht. Er wordt ook geen rekening gehouden met de verdeling van het bnp over de inwoners. Daarnaast moeten we het economische gebeuren volgens Raworth ook veel globaler gaan bekijken. Ze pleit voor een systeembenadering waarin economische activiteit slechts als één van de vele activiteiten wordt beschouwd in harmonie met de vele processen op de planeet zodat we ecologische rampen vermijden; daarnaast moeten betere herverdelende mechanismen zowel nationaal als internationaal worden ingezet.

Het vervolg van dit artikel lees je in de papieren versie van Karakter 77. De volledige tekst verschijnt later online.

Deel dit artikel
Gerelateerde artikelen