Deel dit artikel

voor heel onze samenleving en elk individu dat er deel van uitmaakt is wetenschap van erg groot belang. kennis is de motor van onze economie, en correcte informatie helpt ons de juiste beslissingen te nemen. zeker in tijden waarin we omringd worden door nieuwe, vaak complexe technologie is het niet altijd eenvoudig om bij te blijven. effectieve communicatie met burgers over wetenschap is daarom essentieel. het zich snel ontwikkelende vakgebied van de wetenschapscommunicatie probeert klaarheid te scheppen.

Vooruitgang in de wetenschapscommunicatie

Anne Dijkstra en Liesbeth de Bakker

Wetenschappers en bestuurders zien wetenschapscommunicatie vaak nog als iets dat je naast je echte werk doet, zoals een hobby. En als iets dat iedere wetenschapper met een beetje oefenen wel kan. De realiteit is anders. In een wereld waarin steeds complexere problemen onze aandacht opeisen, waarin sociale media en fake news een steeds belangrijkere rol spelen, waarin burgers wetenschappelijke kennis in twijfel trekken of een wetenschappelijk onderbouwd beleid afwijzen omdat het ze niet zint –  in die wereld is ‘het gewoon goed uitleggen’ al lang niet meer genoeg.

In de huidige maatschappij is wetenschapscommunicatiekennis en -kunde van groot belang. Historisch gezien kwam er na de Tweede Wereldoorlog in veel landen meer aandacht voor communicatie over wetenschap en technologie. Zowel wetenschap als technologie werd gezien als bron van vooruitgang en nodig in de wederopbouw. Ook de wedloop naar de maan en de politieke belangen die daarbij meespeelden, stimuleerden de wens om het publiek over wetenschappelijke ontwikkelingen te informeren. In Nederland, bijvoorbeeld, zette de regering in op wetenschappelijke geletterdheid (scientific literacy). Ze vond het van belang burgers te informeren over allerlei wetenschappelijke zaken zodat zij een beter leven konden leiden en zelf ook aan de maatschappij konden bijdragen. De communicatie bestond vooral uit eenrichtingsverkeer, waarbij de zender – de regering, een leraar of een wetenschapper bijvoorbeeld – bepaalde wat goed was voor de ontvanger.

In de jaren 1960 tot 1990 kwam een minder positief beeld van wetenschap naar voren. Zo publiceerde Rachel Carson in 1962 het boek Silent Spring, waarin ze de gevolgen uiteenzet van het gebruik van pesticides voor het milieu. Ook vond in 1979 het ongeluk plaats met de nucleaire reactor op Three Mile Island in de Verenigde Staten. En in 1986 ontplofte het ruimtevaartuig Challenger. Deze gebeurtenissen leidden tot een kritischer houding bij onder meer journalisten die over wetenschappelijke ontwikkelingen publiceerden.

Het vervolg van dit artikel lees je in de papieren versie van Karakter 69. De volledige tekst verschijnt later online.

Deel dit artikel
Gerelateerde artikelen