Deel dit artikel

iedere mens schat dagelijks risico’s in en weegt daarbij af hoe groot de kans op nadelige gevolgen is en hoe erg het zou zijn als die gevolgen er kwamen. de meeste van die banale risico’s zijn eenvoudig in te schatten. het wordt echter moeilijker wanneer de kans op een negatief effect en/of de mogelijke schade lastig ingeschat kan worden. dat uit zich onder meer in onze omgang met de milieugevaarlijke stoffen die we gebruiken en die deels in het milieu terechtkomen. om voorzichtig met dat soort stoffen om te kunnen gaan, moeten we precieze risico-evaluaties kunnen maken, wat in de praktijk een stuk complexer is dan op papier.

Grenswaarden voor milieugevaarlijke stoffen: te weinig transparantie

Erik Smolders

De PFAS-crisis en de stikstofcrisis in Vlaanderen drukken ons weer met de neus op de feiten: de menselijke activiteit bedreigt het leefmilieu en dit moet aangepakt worden. Dat dit iets zal kosten is duidelijk. De aanpak van de stikstofcrisis alleen al kost 3,6 miljard euro, of meer dan 500 euro per Vlaming. De prijs van de PFAS-crisis valt nu nog niet te becijferen. Er komt een sanering van het meest vervuilde fabrieksterrein, maar wellicht is dit niet voldoende: omwille van PFAS worden bouwwerven stilgelegd, tot frustratie van velen, en wellicht zullen er nog heel wat bodems gesaneerd worden in de toekomst. In beide dossiers hoor je critici de vraag stellen: is dit een crisis waard? Of, meer helder gesteld, hoe groot is de echte schade als we niets doen?

Alles hangt af van de vraag hoe je een normoverschrijding moet lezen. Verderop leg ik uit hoe men in het algemeen tot normen komt en hoe een grens bepaald wordt tussen wat veilig en gevaarlijk is. Die bepaling vraagt vaak het gebruik van modellen en aannames. Door verschillen in aannames en in veiligheidsfactoren ontstaat er een grote spreiding op de grenswaarden, wat oneigenlijk gebruik door stakeholders met verschillende belangen in de hand werkt. Wetenschappers moeten meer, niet minder, helpen bij het milieubeleid. Dat kan door transparanter te communiceren over de onzekerheid op de grenswaarden.

Het vervolg van dit artikel lees je in de papieren versie van Karakter 79. De volledige tekst verschijnt later online.

Deel dit artikel
Gerelateerde artikelen